Biurowiec Cracovia Bussines Centre
„Błękitek”

Biurowiec Cracovia Bussines Centre (w miejscu po Kombinacie Prasowo-Poligraficznym RSW „Prasa”), obecnie K1

adres: Kraków, al. Pokoju 1
autorzy: arch. Krzysztof Kiendra

data realizacji: 1996–1999

autor opisu: Michał Wiśniewski
fotografie: Jarosław Matla

W latach 70., w okresie rządów Edwarda Gierka w wielu polskich miastach wzniesiono pierwsze nowoczesne wysokościowce. W Krakowie dwa projekty tego typu zaczęto budować po wschodniej stronie centrum miasta, przy głównych drogach prowadzących do Nowej Huty. W pobliżu ronda Mogilskiego zbudowano w tym czasie konstrukcję i nigdy nie ukończono budowy biurowca Naczelnej Organizacji Technicznej. W sąsiedztwie ronda Grzegórzeckiego, w drugiej połowie dekady wzniesiono zespół budynków Kombinatu Prasowo-Poligraficznego RSW „Prasa”, który obejmował czternastopiętrowy biurowiec od frontu oraz dwa budynki pełniące funkcje drukarni i dystrybutorni na jego zapleczu. Autorami projektu byli Janusz Ingarden i Zbigniew Olszakowski. Do chwili wybuchu kryzysu i ogólnopolskiej fali strajków w 1980 roku, która doprowadziła do powstania NSZZ Solidarność, budowę tego zespołu zdołano zakończyć. Do otwarcia w pełni gotowego biurowca nigdy jednak nie doszło. Przez kolejne kilkanaście lat dominującym akcentem zabudowy ronda Grzegórzeckiego był wysokościowiec o prostej elewacji, którą dzieliły na przemian białe i złote pasy. Kolor tych drugich był pochodną zastosowanego typu szklenia.

W latach 90., w związku ze zmianami własnościowymi nastąpił nowy rozdział w historii budynku, który został przekształcony na Cracovia Bussines Centre. Oryginalna elewacja została usunięta, a bryła wieży nadbudowana oraz powiększona o nową, obszerną strefę wejściową. Prace przy przebudowie realizowano według koncepcji powstałej w 1990 roku pracowni Ekspo i stojącego na jej czele Krzysztofa Kiendry. W poprzednich latach architekt przygotował projekt dworca kolejowego w Częstochowie oraz przebudowy peronów dworca kolejowego w Krakowie. Od początku działalności jego pracownia postawiła na działanie skierowane w stronę usług komercyjnych.

Projekt Krzysztofa Kiendry dla przebudowy biurowca przy rondzie Grzegórzeckim zakładał, że budynek otoczy ściana kurtynowa wypełniona szkłem refleksyjnym o charakterystycznym błękitnym kolorze. Całość wieży nadbudowano skośnym zwieńczeniem obejmującym kilka dodatkowych kondygnacji. Tym sposobem budynek osiągnął wysokość 105 metrów i stał się najwyższym budynkiem biurowym Krakowa. Dodatkowo dobudowana trzykondygnacyjna podstawa, która pomieściła lobby, została wniesiona na rzucie obszernego półokręgu. Pod koniec lat 90., po dwóch dekadach marazmu na rynku budowlanym w Krakowie przebudowa tego wieżowca stanowiła ważny symbol nowego otwarcia. W poprzednich latach w Krakowie powstało już kilka ważnych budynków, sygnalizujących nadejście nowego, na przykład Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, poza architekturą sakralną, były to jednak raczej kameralne realizacje; wieżowiec przy rondzie Grzegórzeckim był pierwszym tak dużym i znaczącym obiektem, który jednoznacznie nawiązywał do współczesnych trendów w architekturze oraz budował metropolitalny charakter miasta.

Niebieski kolor szklanej elewacji spowodował, że budynek dosyć szybko zaczęto potocznie nazywać „Błekitkiem”. Przebudowa zagubiła pierwotny charakter budynku, który dzięki konsekwencji pasów na elewacji oraz złotemu kolorowi szkła wyrastał ponad sztampę licznych wznoszonych na świecie wieżowców; nowy rodzaj wykończenia nie miał już tego waloru. Za najciekawszy element tego projektu należy uznać oryginalną formę zwieńczenia, która stanowi charakterystyczny element panoramy miasta.

fot. Jarosław Matla